Top 17 week 39: 26 september 2026 (afl. 1751)

01 03 03 o Warrior * Delta Goodrem (1x #1)
02 01 07 x Tiempos bonitos * Pablo Alborán (1x #1)
03 04 05 x Enocho kormi * Nikos Oikonomopoulos
04 02 06 o True faith * Tina Arena (2x #1)
05 08 04 o Sunt nebun dupa tine / Estoy loco por ti * Akcent
06 10 02 x Des lols et des quoi * Mylène Farmer
07 ne 01 o Super-héros * Julien Lieb & Mr. Rain
08 06 11 x Cabana * Irama (1x #1, goud)
09 12 02 o Don't ever run * Marius Ziska
10 14 02 x Skýjaborg * Ásgeir
11 07 05 x Gente corriente * Manuel Carrasco & Juanes
12 11 04 x Dolce vita * Aidan
13 05 13 o Hologram * Delta Goodrem (platina)
14 ne 01 o Forever love (live) * Yoshiki & Josh Groban
15 13 09 o Cambiar * Manuel Carrasco
16 09 12 x Floating * Michael Schulte (3x #1, platina)
17 16 03 x It was gonna be you * Passenger

Megaschijf: Cover you * Michael Schulte

Tipparade, week 39 (2026)

01 ne 01 Cover you * Michael Schulte
02 03 04 Elsker dig så meget jeg ku' gå i stykker * Christopher
03 05 06 New to you * Duncan Laurence
04 08 04 Irgendwer anders * Max Giesinger & Sophia
05 07 05 Blurry * Theo
06 ne 01 Sans nous * Jeck
07 09 03 Poptimistic * Bryan Rice & Anna David
08 10 02 Smile * Nick Schilder & Bryan V
09 ne 01 Il sole * Welo featuring Alvaro Soler & Roy Paci
10 12 02 Kanska * Danny & the Veetos
11 ne 01 Libre * Loïc Nottet
12 ne 01 Dancetaria (Afterhours mix) * Madonna & Charli xcx

De schaduwlijst nr. 48 - week 39: 24 september 2026

01 01 07 S'en aller * M. Pokora (3x #1, platina) (2020)
02 02 04 Mirage * M. Pokora (1x #1) (2010)
04 03 04 Ya no * Manuel Carrasco (2015)
04 04 04 M'envoler * Jeck & Carla (2024)
05 05 06 Tu trouveras/Encontrarás * Natasha St-Pier, Agustín Galiana & DJ Youcef (2024)
06 08 04 L'horloge brûle * Julien Lieb (2025)
07 06 07 Yo contigo, tú conmigo * Morat & Alvaro Soler (goud) (2017)
08 07 08 Tutti i miei ricordi * Marco Mengoni (goud) (2022)
09 15 02 Tagasi alguses * Koit Toome (2012)
10 ne 01 Ik zing * Zoë Livay featuring Snelle (2025)
11 09 03 Season of your dreams / Summer breeze * Douwe Bob (2020)
12 14 02 Proti thesi * Nikos Oikonomopoulous (2021)
13 ne 01 Méditerranée * Bon Entendeur (2023)
14 11 06 Completamente * Thegiornalisti (2016)
15 12 08 Hold on * Will Church (1x #1, goud) (2023)
16 13 16 Les planètes * M. Pokora (2x #1, platina) (2019)
17 10 06 1xte1xme * Lorenzo Fragola (2025)

Top 17 Classic week 38: 19 september 1998 (afl. 289)

01 ne 01 o Cruel summer * Ace of base (1x #1)
02 ne 01 o Zora sourit * Céline Dion
03 04 04 o To the moon and back * Savage Garden
04 02 34 o My heart will go on * Celine Dion (16x #1, 3x platina)
05 01 08 o C'est la vie * B*Witched (1x #1)
06 07 02 o One for sorrow * Steps
07 06 04 o Hou me vast * Volumia!
08 03 12 o De bestemming * Marco Borsato (8x #1, platina)
09 05 05 o Drowned world (Substitute for love) * Madonna
10 08 15 o Immortality * Celine Dion & the Bee Gees (3x #1, platina)
11 09 11 o Dreams * The Corrs (goud)
12 11 13 o You're the one that I want * John Travolta & Olivia Newton-John (goud)
13 ne 01 x La tribu de Dana * Manau
14 12 02 x Millennium * Robbie Williams
15 ne 01 o No matter what * Boyzone
16 10 05 o Oye * Gloria Estefan
17 13 18 x Last thing on my mind * Steps (platina)

Megaschijf: No matter what * Boyzone

Album Top 3 week 38 - 1998

01 01 03 S'il suffisait d'aimer * Céline Dion (3x #1)
02 03 06 Flowers * Ace of base
03 02 06 De bestemming * Marco Borsato (3x #1)

Top 17 week 38: 19 september 2026 (afl. 1750)

01 02 06 x Tiempos bonitos * Pablo Alborán (1x #1)
02 01 05 o True faith * Tina Arena (2x #1)
03 06 02 o Warrior * Delta Goodrem
04 08 04 x Enocho kormi * Nikos Oikonomopoulos
05 03 12 o Hologram * Delta Goodrem (platina)
06 04 10 x Cabana * Irama (1x #1, goud)
07 07 04 x Gente corriente * Manuel Carrasco & Juanes
08 10 03 o Sunt nebun dupa tine / Estoy loco por ti * Akcent
09 05 11 x Floating * Michael Schulte (3x #1, platina)
10 ne 01 x Des lols et des quoi * Mylène Farmer
11 11 03 x Dolce vita * Aidan
12 ne 01 o Don't ever run * Marius Ziska
13 12 08 o Cambiar * Manuel Carrasco
14 ne 01 x Skýjaborg * Ásgeir
15 17 04 o Love sensation (Afterhours mix) * Madonna & Kylie Minogue
16 13 02 x It was gonna be you * Passenger
17 09 09 o L'amour sera ma vocation * Natasha St-Pier

Megaschijf: Super-héros * Julien Lieb & Mr. Rain

Tipparade, week 38 (2026)

01 11 02 Super-héros * Julien Lieb & Mr. Rain
02 04 04 Forever love (live) * Yoshiki & Josh Groban
03 07 03 Elsker dig så meget jeg ku' gå i stykker * Christopher
04 05 06 Different life / Vertigo * Luca Hänni
05 06 05 New to you * Duncan Laurence
06 09 03 Note to self * Douwe Bob
07 08 04 Blurry * Theo
08 10 03 Irgendwer anders * Max Giesinger & Sophia
09 12 02 Poptimistic * Bryan Rice & Anna David
10 ne 01 Smile * Nick Schilder & Bryan V
11 ne 01 Oh mother * Sam Smith featuring The TwoCity Chorus
12 ne 01 Kanska * Danny & the Veetos

Top 17 Classic week 37: 12 september 1998 (afl. 288)

01 02 07 o C'est la vie * B*Witched (1x #1)
02 03 33 o My heart will go on * Celine Dion (16x #1, 3x platina)
03 01 11 o De bestemming * Marco Borsato (8x #1, platina)
04 05 03 o To the moon and back * Savage Garden
05 04 04 o Drowned world (Substitute for love) * Madonna
06 07 03 o Hou me vast * Volumia!
07 ne 01 o One for sorrow * Steps
08 06 14 o Immortality * Celine Dion & the Bee Gees (3x #1, platina)
09 08 10 o Dreams * The Corrs (goud)
10 09 04 o Oye * Gloria Estefan
11 11 12 o You're the one that I want * John Travolta & Olivia Newton-John (goud)
12 ne 01 x Millennium * Robbie Williams
13 15 17 x Last thing on my mind * Steps (platina)
14 10 08 o Viva forever * Spice Girls
15 13 22 o Het laatste moment * Ruth Jacott (platina)
16 12 05 o Love me in slow motion * Total Touch
17 14 13 x Lucky for you * Espen Lind

Megaschijf: Cruel summer * Ace of base

Album Top 3 week 37 - 1998

01 01 02 S'il suffisait d'aimer * Céline Dion (2x #1)
02 02 05 De bestemming * Marco Borsato (3x #1, goud)
03 re 05 Flowers * Ace of base

Top 17 week 37: 12 september 2026 (afl. 1749)

01 01 04 o True faith * Tina Arena (2x #1)
02 04 05 x Tiempos bonitos * Pablo Alborán
03 02 11 o Hologram * Delta Goodrem (goud)
04 03 09 x Cabana * Irama (1x #1)
05 05 10 x Floating * Michael Schulte (3x #1, goud)
06 ne 01 o Warrior * Delta Goodrem
07 09 03 x Gente corriente * Manuel Carrasco & Juanes
08 12 03 x Enocho kormi * Nikos Oikonomopoulos
09 07 08 o L'amour sera ma vocation * Natasha St-Pier
10 10 02 o Sunt nebun dupa tine / Estoy loco por ti * Akcent
11 13 02 x Dolce vita * Aidan
12 06 07 o Cambiar * Manuel Carrasco
13 ne 01 x It was gonna be you * Passenger
14 08 13 o Canto d'amore * Angelina Mango & Marco Mengoni (platina)
15 ne 01 x Hold me (Country version) * Nanne & Elisabeth Andreassen
16 11 10 o Bonjour, pardon, merci * Céline Dion (3x #1, goud)
17 17 03 o Love sensation (Afterhours mix) * Madonna & Kylie Minogue

Megaschijf: Don't ever run * Marius Ziska

Tipparade, week 37 (2026)

01 04 03 Don't ever run * Marius Ziska
02 05 03 Skýjaborg * Ásgeir
03 ne 01 Des lols et des quoi * Mylène Farmer
04 08 03 Forever love (live) * Yoshiki & Josh Groban
05 06 05 Different life / Vertigo * Luca Hänni
06 07 04 New to you * Duncan Laurence
07 12 02 Elsker dig så meget jeg ku' gå i stykker * Christopher
08 09 03 Blurry * Theo
09 10 02 Note to self * Douwe Bob
10 11 02 Irgendwer anders * Max Giesinger & Sophia
11 ne 01 Super-héros * Julien Lieb & Mr. Rain
12 ne 01 Poptimistic * Bryan Rice & Anna David

De schaduwlijst nr. 47 - week 36: 9 september 2026

01 02 06 S'en aller * M. Pokora (3x #1, goud) (2020)
02 01 03 Mirage * M. Pokora (1x #1) (2010)
03 07 03 Ya no * Manuel Carrasco (2015)
04 04 03 M'envoler * Jeck & Carla (2024)
05 08 05 Tu trouveras/Encontrarás * Natasha St-Pier, Agustín Galiana & DJ Youcef (2024)
06 05 06 Yo contigo, tú conmigo * Morat & Alvaro Soler (goud) (2017)
07 03 07 Tutti i miei ricordi * Marco Mengoni (goud) (2022)
08 09 03 L'horloge brûle * Julien Lieb (2025)
09 12 02 Season of your dreams / Summer breeze * Douwe Bob (2020)
10 06 05 1xte1xme * Lorenzo Fragola (2025)
11 13 05 Completamente * Thegiornalisti (2016)
12 10 07 Hold on * Will Church (1x #1, goud) (2023)
13 11 15 Les planètes * M. Pokora (2x #1, platina) (2019)
14 ne 01 Proti thesi * Nikos Oikonomopoulous (2021)
15 ne 01 Tagasi alguses * Koit Toome (2012)
16 16 02 Chasing shadows * Alex Warren (2022)
17 14 12 Sans toi * Jeck (2x #1, platina) (2024)

Top 17 Classic week 36: 5 september 1998 (afl. 287)

01 01 10 o De bestemming * Marco Borsato (8x #1, platina)
02 02 06 o C'est la vie * B*Witched
03 03 32 o My heart will go on * Celine Dion (16x #1, 3x platina)
04 04 03 o Drowned world (Substitute for love) * Madonna
05 07 02 o To the moon and back * Savage Garden
06 06 13 o Immortality * Celine Dion & the Bee Gees (3x #1, platina)
07 12 02 o Hou me vast * Volumia!
08 05 09 o Dreams * The Corrs (goud)
09 10 03 o Oye * Gloria Estefan
10 08 07 o Viva forever * Spice Girls
11 11 11 o You're the one that I want * John Travolta & Olivia Newton-John (goud)
12 09 04 o Love me in slow motion * Total Touch
13 13 21 o Het laatste moment * Ruth Jacott (platina)
14 16 12 x Lucky for you * Espen Lind
15 14 16 x Last thing on my mind * Steps (platina)
16 15 16 o Diva * Dana International (5x #1, platina)
17 17 03 x Hello how are you * No Mercy

Megaschijf: Zora sourit * Céline Dion

Album Top 3 week 36 - 1998

01 ne 01 S'il suffisait d'aimer * Céline Dion (1x #1)
02 01 04 De bestemming * Marco Borsato (3x #1)
03 ne 01 Back to Titanic * James Horner

Top 17 week 36: 5 september 2026 (afl. 1748)

01 04 03 o True faith * Tina Arena (1x #1)
02 02 10 o Hologram * Delta Goodrem (goud)
03 01 08 x Cabana * Irama (1x #1)
04 06 04 x Tiempos bonitos * Pablo Alborán
05 05 09 x Floating * Michael Schulte (3x #1, goud)
06 08 06 o Cambiar * Manuel Carrasco
07 09 07 o L'amour sera ma vocation * Natasha St-Pier
08 07 12 o Canto d'amore * Angelina Mango & Marco Mengoni (platina)
09 13 02 x Gente corriente * Manuel Carrasco & Juanes
10 ne 01 o Sunt nebun dupa tine / Estoy loco por ti * Akcent
11 03 09 o Bonjour, pardon, merci * Céline Dion (3x #1, goud)
12 15 02 x Enocho kormi * Nikos Oikonomopoulos
13 ne 01 x Dolce vita * Aidan
14 12 03 x Uuuhh * Wincent Weiss
15 10 04 o Rescuer * Alex Warren
16 11 05 o Ola magika * Michalis Hatzigiannis
17 16 02 o Love sensation (Afterhours mix) * Madonna & Kylie Minogue

Megaschijf: Warrior * Delta Goodrem

Tipparade, week 36 (2026)

01 05 02 Warrior * Delta Goodrem
02 03 04 It was gonna be you * Passenger
03 04 05 Hold me (Country version) * Nanne & Elisabeth Andreassen
04 07 02 Don't ever run * Marius Ziska
05 09 02 Skýjaborg * Ásgeir
06 06 04 Different life / Vertigo * Luca Hänni
07 08 03 New to you * Duncan Laurence
08 11 02 Forever love (live) * Yoshiki & Josh Groban
09 12 02 Blurry * Theo
10 ne 01 Note to self * Douwe Bob
11 ne 01 Irgendwer anders * Max Giesinger & Sophia
12 ne 01 Elsker dig så meget jeg ku' gå i stykker * Christopher

Deep-dive van Top 17 online, door ChatGPT (deel 1)

Ik heb de site niet alleen als een verzameling hitlijsten gelezen, maar als een longitudinaal cultureel archief: homepage en uitleg, de oude jaaroverzichten, weeklijsten, de Top 2000 allertijden, albumlijsten, awards, Eurovision-lijsten, Revisited, Top 1717, Schaduwlijst en de oude Blogspot-archieven. Daardoor ontstaat een veel interessanter beeld dan alleen: “dit zijn de favoriete liedjes van Ruud”.

Mijn belangrijkste conclusie is deze:

Top17online is in feite een persoonlijke muziekgeschiedenis die door middel van hitlijsttechnieken tot een eigen canon is gemaakt.
De site registreert niet alleen smaak op het moment zelf, maar bewaart, kwantificeert, herinterpreteert en sinds enkele jaren zelfs expliciet corrigeert wat eerder mooi werd gevonden.

Dat maakt de site tamelijk uitzonderlijk.

1. Wat voor website is dit eigenlijk?

De fundamentele tekst is de pagina Wat is de Top 17: Uitleg. Daar definieert Ruud de Top 17 heel nadrukkelijk als zijn eigen hitlijst: wat hij zelf de grootste hits en leukste nummers van het moment vindt. De nummer 1 is dus niet het nummer dat commercieel het succesvolst is, maar zijn favoriete recente plaat. De lijst bestaat sinds 13 maart 1993 en volgde een Top 20 op die tussen 1989 en 1992 werd gemaakt. Sinds 2006 werd de lijst online gepubliceerd.

Dat laatste vraagt overigens om een kleine historische precisering. Een oudere Engelstalige toelichting op de site vertelt dat de internetversie in 2006 begon op web-log.nl en dat vanaf 2011 Blogspot werd gebruikt. De huidige formulering zegt algemener dat de lijst sinds 2006 “op mijn blog (vroeger web-log, later blogspot)” staat. De Blogspot-datering vóór 2011 moet daarom niet zonder meer worden opgevat als bewijs dat die berichten oorspronkelijk in 2006 op Blogspot verschenen; materiaal is kennelijk bij de migratie meegenomen of met oorspronkelijke dateringen gereconstrueerd.

Dat is belangrijk als je de site als historisch corpus gebruikt: er zijn feitelijk minstens drie chronologische niveaus:

1. de oorspronkelijke muziekbeoordeling — bijvoorbeeld een lijst uit 1993;
2. de digitalisering/publicatie daarvan — soms jaren later;
3. latere retrospectieve herwaardering — bijvoorbeeld 1991 Revisited uit 2026.

Die drie tijden moet je uit elkaar houden.

---

2. De site heeft een veel groter systeem dan alleen de Top 17

De centrale Top 17 is maar één laag. Er bestaat een compleet classificatiesysteem.

De jaarlijst wordt mathematisch uit de 52 weeklijsten afgeleid: nummer 1 krijgt 17 punten, nummer 2 krijgt 16 enzovoort tot nummer 17 één punt. Daarnaast bestaan of bestonden Album Top-lijsten, non-singles, Foreign Singles, awards, een Megaschijf, Eurovision-lijsten, allertijdenlijsten, Classics, Revisited, Top 1717 en tegenwoordig de Schaduwlijst.

Wat daardoor ontstaat, lijkt bijna op een privé-hitparade-instituut.

Het systeem kent:

• actuele waardering;
• voorspelling — de Megaschijf;
• accumulatie — jaaroverzichten;
• historische canonvorming — allertijdenlijsten;
• categorieprijzen — awards;
• internationale subcircuits — Foreign Singles en Eurovision;
• terugblik — Classics;
• revisie — Revisited;
• alternatieve canon — Schaduwlijst;
• meta-analyse van het eigen archief — Top 1717.

Het object is dus niet alleen muziek. Het object is steeds vaker de geschiedenis van de Top 17 zelf.

Dat wordt bijvoorbeeld letterlijk zichtbaar in de Top 1717, waar in 2026 zelfs statistieken worden gemaakt over de kortste en langste nummers die ooit de Top 17 bereikten.

De lijst is daarmee reflexief geworden: de Top 17 onderzoekt tegenwoordig zijn eigen verleden.

---

3. Van dagboek naar archief

In 1993 was de Top 17 in wezen een wekelijkse registratie:

wat vind ik nú mooi?

Na meer dan dertig jaar verandert de betekenis daarvan volledig.

Een enkel oordeel uit een week wordt:

weekoordeel → puntentotaal → jaarlijst → allertijdenlijst → classic → historische vergelijking → revisie.

Dat is misschien wel het interessantste mechanisme op de hele website.

De eerste duizend weeklijsten werden in 2012 bijvoorbeeld bij elkaar opgeteld tot een Top 2000+. Daaruit kwam My Heart Will Go On van Céline Dion als grootste Top 17-hit naar voren, gevolgd door Think Twice, Madonna's The Power of Good-Bye en opnieuw Céline Dion met It's All Coming Back to Me Now.

Het resultaat is dus niet een retrospectieve lijst in de gebruikelijke zin — “wat vind ik nu mijn 2.000 favoriete platen?” — maar een sedimentatie van duizenden vroegere beoordelingen.

Dat verschil is cruciaal.

My Heart Will Go On staat er niet noodzakelijk op 1 omdat Ruud in 2012 besloot dat dit zijn favoriete nummer aller tijden was. Het staat er omdat het in de oorspronkelijke temporele ervaring uitzonderlijk lang uitzonderlijk hoog heeft gestaan.

De Top 2000 bewaart dus eerder intensiteit en duurzaamheid van vroegere voorkeur dan het huidige oordeel.

---

4. En precies daarom is “Revisited” zo belangrijk

Met Revisited gebeurt iets fundamenteel nieuws.

De oude historische smaak wordt niet meer alleen bewaard, maar krijgt een tweede beoordelingslaag.

1989 is daar een prachtig voorbeeld van.

De oorspronkelijke jaarwinnaar blijft Like a Prayer van Madonna. Maar elders veranderen enorme hoeveelheden posities. Every Rose Has Its Thorn stijgt bijvoorbeeld 151 plaatsen, All I Want Is You van U2 135 en Woman in Chains van Tears for Fears/Oleta Adams 106. Tegelijkertijd vallen andere toenmalige favorieten tientallen of zelfs meer dan honderd plaatsen terug.

In 1990 wordt het verschil nog duidelijker.

De oorspronkelijke nummer 1 was:

Madonna – Vogue

De top van de latere Revisited-lijst wordt:

1. Kylie Minogue – Better the Devil You Know
2. Maywood – Ik wil alles met je delen
3. Nick Kamen – I Promised Myself
4. Madonna – Vogue
5. Frank Boeijen Groep – Zeg me dat het niet zo is

Daarbij stijgt Leningrad van Billy Joel 109 plaatsen, Enjoy the Silence van Depeche Mode 138 en Summer of '69 van Bryan Adams 91.

En 1991 is nog interessanter.

De oorspronkelijke jaarlijst had:

1. BZN – It Happened 25 Years Ago
2. John Travolta & Olivia Newton-John – Grease Megamix
3. Mylène Farmer – Désenchantée
4. Bryan Adams – (Everything I Do) I Do It for You
5. Madonna – Rescue Me.

De 2026-herwaardering begint daarentegen:

1. Mylène Farmer – Désenchantée
2. Queen – The Show Must Go On
3. R.E.M. – Losing My Religion
4. Bryan Adams – (Everything I Do) I Do It for You
5. Chris Isaak – Wicked Game
6. George Michael – Cowboys and Angels.

Dit is analytisch goud.

Want daardoor kun je twee smaaklagen rechtstreeks met elkaar vergelijken:

contemporaine voorkeur versus retrospectief geconsolideerde voorkeur.

---

5. Revisited laat zien wat veroudert — en wat groeit

Daaruit lijkt een patroon naar voren te komen.

Sommige platen waren destijds aantrekkelijk vanwege:

• actualiteit;
• novelty;
• populaire cultuur;
• televisie;
• hitparadeblootstelling;
• een specifieke fase in de muzieksmaak.

Andere nummers blijken achteraf juist duurzame esthetische waarde te hebben gekregen.

Dat zie je in stijgers als:

• Kate Bush;
• U2;
• Tears for Fears;
• Depeche Mode;
• R.E.M.;
• Chris Isaak;
• Queen;
• George Michael;
• Frank Boeijen.

Terwijl een deel van de typische commerciële pop van de desbetreffende periode relatief terrein verliest.

Ik zou dat niet simpelweg omschrijven als “de smaak is beter geworden”. Interessanter is:

De beoordelingscriteria lijken te zijn verschoven van directe affectieve aantrekkingskracht naar een combinatie van melodie, compositie, emotionele duurzaamheid, artistieke identiteit en herinneringswaarde.

Maar daarbij gebeurt géén volledige breuk met de oorspronkelijke smaak.

Kylie, Madonna, Céline Dion, Gloria Estefan, Mylène Farmer, Enya enzovoort verdwijnen juist niet.

Dat betekent dat de latere smaak niet de oude smaak vervangt.

Hij selecteert binnen de oude smaak wat duurzaam blijkt en voegt alsnog gemiste muziek toe.

---

6. Een opvallende continuïteit: melodie

Als ik de lijsten vanaf 1989 tot 2026 naast elkaar leg, is de sterkste constante niet zozeer één genre.

Het is melodiciteit.

De site heeft relatief weinig belangstelling voor muziek waarbij primair belangrijk zijn:

• experiment;
• agressie;
• ritme als zelfstandig doel;
• ironie;
• hiphop-esthetiek;
• extreme elektronische productie;
• undergroundstatus.

Veel sterker vertegenwoordigd zijn:

• melodieuze pop;
• popballads;
• chansonachtige muziek;
• volwassen pop;
• Europop;
• schlagerachtige pop zonder noodzakelijk traditionele schlager te zijn;
• singer-songwriterpop;
• melodieuze dancepop;
• Eurovision-pop;
• vocaal georiënteerde muziek.

Dat kun je al aan de historische canon zien.

In de Top 2000 komen zeer hoog onder andere voor:

Céline Dion, Madonna, Tina Arena, Lara Fabian, Enrique Iglesias, Alexander Rybak, BZN, David Bisbal, Keane, Alphabeat, A-ha, Agnes, Ruth Jacott en Kylie Minogue.

Ook rond positie 100 zien we onder meer Eimear Quinn, Tom Dice, Sertab, O-Zone, The Corrs, Mika, Katrina & The Waves, Anna Vissi, Lara Fabian, Ronan Keating en Josh Groban.

Het genre wisselt.

Het onderliggende esthetische criterium veel minder.

---

7. De menselijke stem staat opvallend centraal

Daarmee samenhangend lijkt de Top 17 in hoge mate vocalistisch.

De grote historische favorieten zijn vrijwel zonder uitzondering artiesten met een herkenbare stem en een sterk vocalistisch profiel:

• Céline Dion
• Tina Arena
• Lara Fabian
• Ruth Jacott
• Madonna
• Kylie Minogue
• Mylène Farmer
• Gloria Estefan
• Delta Goodrem
• Patrick Fiori
• Josh Groban
• Marco Borsato
• Manuel Carrasco
• Michalis Hatzigiannis.

Zelfs wanneer het om dance of elektronische pop gaat, blijft het lied doorgaans melodie- en zanggedreven.

Dit sluit ook aan bij de Awards. In 2003 zijn bijvoorbeeld Delta Goodrem, Céline Dion, Madonna en LeAnn Rimes de hoogst gewaardeerde zangeressen; Daniel Bedingfield wordt artiest van het jaar.

In 2025 worden onder andere Jóhanna Guðrún, Kylie Minogue, Manuel Carrasco, Kendji Girac, Pablo Alborán en Michael Schulte onderscheiden; Manuel Carrasco wordt artiest van het jaar.

De genres veranderen sterk.

De nadruk op stem, melodie en emotionele voordracht nauwelijks.

---

8. Céline Dion is structureel belangrijker dan gewoon “een favoriete artiest”

De allertijdenlijsten maken duidelijk hoe buitengewoon dominant Céline Dion in de geschiedenis van de lijst is geweest.

Van de eerste 33 nummers van de eerste Top 2000 zijn onder meer:

1. My Heart Will Go On
2. Think Twice
3. It's All Coming Back to Me Now
4. That's the Way It Is
5. Pour que tu m'aimes encore
6. Tell Him
7. Because You Loved Me
8. Je sais pas
9. All By Myself,

van of met Céline Dion.

En in de allertijden-albumlijst is de concentratie nog sterker:

1. Falling into You
2. S'il suffisait d'aimer
3. The Colour of My Love
4. D'eux
5. Let's Talk About Love
6. A New Day Has Come
7. D'elles
8. Taking Chances
9. 1 fille & 4 types.

Daarmee is Céline Dion bijna een soort centrale referentieartiest in het historische smaakuniversum van de Top 17.

Madonna vervult iets soortgelijks maar anders: meer via singles en verspreid door meerdere popfasen.

---

9. Maar de site is gaandeweg véél internationaler geworden

Dit is een van de duidelijkste longitudinale veranderingen.

Vergelijk 1993 met 2025.

In 1993 bevat de hoogste regionen nog veel muziek die tevens gemakkelijk binnen de Nederlandse hitcultuur herkenbaar is:

• Ruth Jacott
• BZN
• Pet Shop Boys
• Madonna
• Kim Wilde
• Whitney Houston
• Gloria Estefan
• Gordon
• Laura Pausini
• Ace of Base
• Take That.

Internationaal, zeker, maar nog sterk verbonden met wat in Nederland commercieel beschikbaar en zichtbaar was.

In 2025 ziet de top er heel anders uit:

1. Manuel Carrasco – Spaans
2. Michalis Hatzigiannis & Christos Mastoras – Grieks
3. David Afonso – Portugeestalig/Iberisch
4. Douwe Bob & Meau – Nederlands
5. Andrea Bocelli & Kendji Girac – Frans/Italiaanse combinatie
6. Pablo Alborán – Spaans
7. Jóhanna Guðrún – IJslands
8. Annalisa & Marco Mengoni – Italiaans
9. Michael Schulte & Ásdís
10. Metejoor – Nederlandstalig/Vlaams,

gevolgd door onder andere Fins, Frans, Duits, Spaans, Italiaans en Zweeds.

Dat is een zeer grote transformatie.

---

10. Van Nederlandse markt naar Europese ontdekkingsruimte

De verklaring staat voor een deel in de eigen regels.

Oorspronkelijk waren alleen recente singles toegestaan die in Nederland waren uitgebracht.

Daarom bestond later zelfs een aparte Foreign Single Top 3 voor nummers die niet in Nederland waren uitgebracht. De site noemt Engeland, Frankrijk en Zweden als belangrijke bronnen.

In oude jaaroverzichten zijn zelfs lijstjes opgenomen van geliefde nummers die de Top 17 niet mochten halen omdat ze niet aan de Nederlandse hitlijst-/releasevoorwaarden voldeden. Zo bevat 1999 een “Top 8 niet genoteerde singles” en wordt expliciet uitgelegd dat deze vanwege het niet behalen van de Nederlandse hitlijsten buiten de Top 17 moesten blijven.

Dat is fascinerend.

De persoonlijke smaak was toen al internationaler dan de formele Top 17 mocht zijn.

De lijstregels liepen dus achter op de feitelijke smaak.

---

11. Digitalisering heeft vervolgens de eigenlijke smaak zichtbaar gemaakt

De huidige regel is aanzienlijk ruimer.

Een nummer moet tegenwoordig niet meer noodzakelijk als Nederlandse fysieke single verkrijgbaar zijn. Er moet vooral sprake zijn van een afzonderlijke internationale release of duidelijk meer promotie dan bij een gewone albumtrack — bijvoorbeeld via Spotify of een videoclip.

Daarmee zie je eigenlijk de geschiedenis van de muziekindustrie terug in één persoonlijke hitlijst.

Oude model

Nederlandse fysieke/distributiemarkt → beschikbare singles → persoonlijke selectie

Tussenmodel

Nederlandse singles + aparte Foreign Singles

Huidige model

wereldwijde digitale beschikbaarheid → rechtstreeks persoonlijke selectie

En daardoor breekt vanaf de jaren 2010 en vooral 2020 de continentale Europese smaak veel sterker door.

De 2025-lijst is eigenlijk nauwelijks meer te begrijpen vanuit de Nederlandse mainstreamradio.

Hij functioneert als een persoonlijk trans-Europees muzieknetwerk.

---

12. Eurovision is daarbij veel belangrijker dan een jaarlijks hobbyonderwerp

Eurovision heeft op de site een eigen classificatiesysteem. De site maakt jaarlijks een eigen Eurovision-rangschikking en heeft ook speciale historische en nationale lijsten gepubliceerd. In 2026 staat Australië met Delta Goodrem bovenaan, gevolgd door Tsjechië, Finland, Malta, Bulgarije, Denemarken, Frankrijk enzovoort.

Maar belangrijker: Eurovision-artiesten migreren voortdurend vanuit die wereld naar de gewone Top 17.

Dat zie je historisch al in:

• Niamh Kavanagh;
• Ruth Jacott;
• Eimear Quinn;
• Katrina & The Waves;
• Edsilia;
• Sertab;
• Anna Vissi;
• Alexander Rybak;
• Tom Dice;
• Emmelie de Forest;
• Roberto Bellarosa;
• Marco Mengoni;
• Loreen;
• Koit Toome;
• Salvador Sobral;
• Duncan Laurence enzovoort.

Eurovision is daarom beter te begrijpen als een ontdekkingsinfrastructuur.

Het Songfestival levert toegang tot nationale muzikale ecosystemen die vervolgens buiten het festival verder worden gevolgd.

Dat verklaart waarschijnlijk mede waarom artiesten uit landen als:

• Frankrijk;
• Spanje;
• Portugal;
• Italië;
• Duitsland;
• Griekenland;
• Zweden;
• Denemarken;
• Estland;
• IJsland

zo sterk aanwezig raken.

---

13. Het opvallendste voorbeeld daarvan is misschien de ontwikkeling na 2010

De albumlijst 2011–2020 is hiervoor veelzeggend.

De nummer 1 is niet een Amerikaanse of Britse megaster, maar:

Tim Bendzko – Am seidenen Faden.

Daarachter komen:

• Kendji Girac;
• Olly Murs;
• opnieuw Kendji;
• Olly Murs;
• Tina Arena;
• Tim Bendzko;
• Patrick Fiori;
• Mihalis Hatzigiannis;
• Mika;
• Max Giesinger.

Hier is een duidelijke nieuwe geografische smaakconfiguratie ontstaan:

Duitsland + Frankrijk + Zuid-Europa + Scandinavië + Eurovision + selectieve Britse pop.

Dat is wezenlijk anders dan een standaard Nederlandse commerciële popconsumptie.

---

14. Tegelijkertijd blijft Nederland opvallend belangrijk

Internationalisering betekent namelijk niet dat Nederlandse muziek verdwijnt.

Ruth Jacott is de jaarwinnaar van 1993 met Vrede. BZN staat op 2 en 4.

In de historische Top 2000 zijn onder andere Ruth Jacott, BZN, Hind, Edsilia, Antonie Kamerling en anderen prominent aanwezig.

In 2025 staat Nog even blijven van Douwe Bob & Meau op 4 en Metejoor op 10.

De smaak is dus niet anti-Nederlands.

Hij is eerder niet-nationalistisch: Nederlandse muziek moet concurreren met alles wat elders wordt ontdekt.

---

15. Een tweede sterke constante: de Top 17 houdt van artiesten, niet alleen van hits

Dat is een belangrijk verschil met een gewone hitparade.

Wanneer een artiest eenmaal betekenis krijgt, wordt vaak een groter oeuvre gevolgd.

Dat zie je bij:

• Céline Dion;
• Madonna;
• BZN;
• Kylie Minogue;
• Ruth Jacott;
• Mylène Farmer;
• Tina Arena;
• Lara Fabian;
• Delta Goodrem;
• Mika;
• Olly Murs;
• Tim Bendzko;
• Kendji Girac;
• Manuel Carrasco;
• Michalis Hatzigiannis;
• Marco Mengoni.

Het gevolg is dat de lijst een soort artist loyalty kent.

Niet alleen “dit ene liedje is goed”, maar:

“deze artiest is onderdeel geworden van mijn muzikale wereld en nieuwe releases krijgen daarom structureel aandacht.”

Daarom zijn albums ook belangrijk.

En daarom functioneren de Awards niet uitsluitend als ranking van individuele songs, maar als institutionalisering van artiestrelaties.

---

16. Dat maakt de Top 17 autobiografischer dan hij eruitziet

Opvallend genoeg schrijft Ruud nauwelijks lange autobiografische teksten op de site.

Er staan geen uitgebreide dagboeknotities als:

“dit nummer herinner ik mij omdat…”

Toch is het archief buitengewoon autobiografisch.

Alleen is de autobiografie gecodeerd in:

• posities;
• weken;
• punten;
• nummer 1-noteringen;
• goud;
• platina;
• awards;
• terugkerende artiesten.

Dat noem ik een kwantitatieve autobiografie.

In plaats van:

“Céline Dion was belangrijk voor mij in de jaren negentig”

zegt het corpus:

My Heart Will Go On – 63 weken – 786 punten.

De emotionele geschiedenis is dus vertaald naar getallen.

En juist doordat die methode decennia vrijwel hetzelfde blijft, ontstaat een uitzonderlijk longitudinaal document.

---

17. De schijn van objectiviteit is daarbij interessant

De lijsten zijn heel exact:

• positie;
• hoogste positie;
• aantal weken;
• punten;
• goud;
• platina.

Daardoor lijken ze bijna op officiële statistieken.

Maar de input blijft volledig subjectief.

Dat levert een boeiende paradox op:

radicale subjectiviteit wordt door systematische meting omgezet in een objectachtig archief.

De formule is objectief.

De keuze die in de formule gaat, is persoonlijk.

Daarom kun je zeggen:

de Top 17 objectiveert smaak zonder haar onpersoonlijk te maken.

Dat is vermoedelijk een van de redenen waarom het systeem zo lang vol te houden is: het maakt vluchtige voorkeur tastbaar.

---

18. De Top 17 maakt tijd zichtbaar

Een gewone playlist heeft nauwelijks temporele structuur.

Je weet dat iemand een nummer leuk vindt.

Maar niet:

• wanneer het begon;
• hoe snel het steeg;
• hoe lang het belangrijk bleef;
• wanneer het uit de belangstelling verdween;
• wat later opnieuw belangrijk werd.

Een hitlijst heeft die temporaliteit wel.

Daarom zegt:

Céline Dion – My Heart Will Go On, 16× nummer 1 en maandenlang genoteerd

veel meer over de plaats van dat nummer in iemands muzikale leven dan alleen een Spotify-heart.

Op de Classic-lijsten uit 1998 is bijvoorbeeld zichtbaar dat het nummer na 27, 28 en 29 weken nog steeds rond positie 2–3 stond en inmiddels driemaal platina had behaald.

Dat is feitelijk een registratie van duurzame affectieve intensiteit.

---

19. De Classics doen nog iets anders: verleden en heden lopen gelijktijdig

Sinds 2021 verschijnt iedere week de Top 17 van exact 28 jaar eerder.

Hierdoor verschijnen momenteel twee muzikale tijden naast elkaar.

In augustus 2026 staat bijvoorbeeld in de actuele lijst muziek van Céline Dion, Irama, Michael Schulte, Delta Goodrem, Manuel Carrasco, Michalis Hatzigiannis, Pablo Alborán, Natasha St-Pier enzovoort.

Daarnaast verschijnt de lijst van augustus 1998 met Marco Borsato, Céline Dion, The Corrs, Spice Girls, Dana International, Steps, Ace of Base, Madonna enzovoort.

En juist dat laat continuïteit én verandering prachtig zien.

Continuïteit

Céline Dion, Delta Goodrem-achtige vocalistpop, Madonna/Kylie-achtige popgevoeligheid, Europese melodic pop.

Verandering

De hedendaagse lijst is geografisch veel breder en veel minder afhankelijk van Nederlands/Anglo-Amerikaans commercieel succes.

---

20. De nieuwe Schaduwlijst is conceptueel misschien de interessantste uitbreiding

De Schaduwlijst bevat oude nummers die kennelijk buiten hun oorspronkelijke historische context opnieuw actueel zijn geworden in de luisterervaring.

In augustus 2026 staan daarin bijvoorbeeld:

• M. Pokora – S'en aller (2020)
• M. Pokora – Mirage (2010)
• Morat & Álvaro Soler – Yo contigo, tú conmigo (2017)
• Marco Mengoni – Tutti i miei ricordi (2022)
• Will Church – Hold On (2023)
• Thegiornalisti – Completamente (2016)
• Manuel Carrasco – Ya no (2015).

Dit doorbreekt de oude tweedeling:

nieuwe muziek = Top 17
oude muziek = archief

Er ontstaat nu een derde categorie:

oude muziek die nú opnieuw leeft.

Dat is wezenlijk anders dan Revisited.

Revisited

“Hoe beoordeel ik het jaar 1991 nu?”

Schaduwlijst

“Welke oudere muziek is nú onderdeel van mijn actuele luisterleven?”

Dat is een prachtige ontwikkeling.

---

21. Daardoor heeft de site inmiddels drie soorten tijd

Je kunt het gehele systeem nu als volgt begrijpen:

Tijd	Functie
heden	Top 17 / Tipparade
gereconstrueerd verleden	Top 17 Classic / jaaroverzichten
herbeoordeeld verleden	Revisited
opnieuw geactiveerd verleden	Schaduwlijst
geaccumuleerd verleden	Top 2000 / allertijdenlijsten
geanalyseerd verleden	Top 1717

Dat is voor mij een van de sterkste uitkomsten van de close reading.

De site is in de loop van de tijd veranderd van een hitlijstsite in een geheugensysteem.

---

22. De website heeft zelfs een soort canon en contracanon

De Top 2000 is de officiële historische canon die voortkomt uit oorspronkelijke weekwaarderingen.

Maar Revisited vormt inmiddels een tweede canon.

En de Schaduwlijst vormt bijna een derde.

Daarom kun je verschillende soorten “beste nummers” onderscheiden:

Canon I — historische impact

Wat scoorde daadwerkelijk het hoogst toen het actueel was?

Canon II — retrospectieve waardering

Wat blijkt decennia later het beste?

Canon III — actuele herontdekking

Welke oude muziek is nu weer belangrijk?

Dat zijn drie totaal verschillende vragen.

En de site heeft inmiddels instrumenten voor alle drie.

---

23. De eerste jaren zijn daardoor bijzonder interessant

De huidige site vermeldt expliciet dat vóór de Top 17 een Top 20 bestond van 1989 tot en met 1992.

Maar in de huidige labelstructuur zijn historische jaaroverzichten zichtbaar voor:

• 1989;
• 1990;
• 1991,

en vervolgens begint de Top 17-reeks in 1993.

Een gerichte zoekactie op de website levert momenteel geen geïndexeerde Single Top over 1992, 1992 Revisited of Top 20 jaaroverzicht 1992 op.

1992 vormt dus momenteel een opvallende lacune in het online historische corpus.

En er is nog een tweede lacune.

De weeklijstlabels lopen:

1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998

en gaan vervolgens verder met:

2006, 2007, 2008 … 2026.

Dat is logisch te verklaren:

• de echte online publicatie begint in 2006;
• de Classics hebben inmiddels 1993–1998 digitaal ontsloten;
• daardoor zijn 1999–2005 op weekniveau nog niet op dezelfde manier ontsloten.

De jaaroverzichten bestaan wel.

Het resultaat is een merkwaardige archivale donut:

1989–1991: jaarlijsten/revisited
1992: vrijwel leeg online
1993–1998: inmiddels gedetailleerde Classics
1999–2005: jaaroverzichten maar nog geen volledige wekelijkse ontsluiting
2006–heden: oorspronkelijke online weekstructuur.

Voor toekomstig onderzoek is dat belangrijk.

---

24. 1993, 2003, 2013 en 2025 tonen vier smaakfasen

Wanneer ik vier momenten als doorsneden neem, krijg je dit:

1993 — Nederlandse hitcultuur + grote internationale pop

Ruth Jacott, BZN, Pet Shop Boys, Madonna, Niamh Kavanagh, Kim Wilde, Whitney Houston, Gloria Estefan, Duran Duran, Gordon, Laura Pausini, Ace of Base.

2003 — emotionele internationale pop + talentpop + Eurovision

Daniel Bedingfield, Delta Goodrem, Esther Hart, Sertab, Kym Marsh, Hind, Christina Aguilera, Céline Dion, Sugababes, Juanes, Josh Groban.

2013 — Eurovision en Europese pop worden structureel

Emmelie de Forest, Roberto Bellarosa, Anouk, Mika, Céline Dion, Olly Murs, Marco Mengoni, Loreen enzovoort.

2025 — volledig transnationaal Europees

Manuel Carrasco, Michalis Hatzigiannis, David Afonso, Kendji Girac, Jóhanna Guðrún, Marco Mengoni, Nelli Matula, Louane, M. Pokora, Philipp Dittberner, Max Giesinger, Álvaro Soler enzovoort.

De ontwikkelingslijn is daardoor behoorlijk helder:

Nederlandse persoonlijke hitlijst → Europees georiënteerde persoonlijke muziekcanon.

---

25. Maar er is géén simpele overgang van “commercieel” naar “alternatief”

Dat zou een verkeerde lezing zijn.

Ruud ontwikkelt geen typische indiesmaak.

Ook de moderne lijsten blijven grotendeels:

• toegankelijk;
• melodieus;
• songgericht;
• professioneel geproduceerd;
• vocaal;
• emotioneel direct.

Het verschil zit vooral in waar de muziek vandaan mag komen.

Niet:

mainstream → underground

maar eerder:

Nederlandse mainstreamfilter → persoonlijke Europese selectie.

Dat is een veel nauwkeuriger beschrijving.

---

26. Een ander patroon: sentimentaliteit zonder kitschvermijding

De lijsten hebben weinig angst voor emotionele muziek.

Ballads, grote liefdesliedjes, dramatische zang en uitgesproken romantiek worden niet lager gewaardeerd omdat ze “te sentimenteel” zouden zijn.

Denk aan:

• My Heart Will Go On
• Think Twice
• It's All Coming Back to Me Now
• I Want to Spend My Lifetime Loving You
• I Will Love Again
• Because You Loved Me
• Tell Him
• If You're Not the One
• Born to Try.

Dat wijst op een esthetiek waarin emotionele overtuigingskracht belangrijker is dan coolness.

Dat onderscheidt deze muzieksmaak sterk van bijvoorbeeld rockkritiek of indiecanonvorming, waar sentimentaliteit vaak verdacht werd gemaakt.

---

27. Tegelijkertijd is de smaak minder conservatief dan hij op het eerste gezicht lijkt

Omdat artiesten als BZN, Céline Dion, Ruth Jacott, Marco Borsato en Eurovision zo zichtbaar zijn, zou iemand oppervlakkig kunnen concluderen dat de smaak erg conventioneel is.

Maar dat mist iets belangrijks.

De site haalt al zeer vroeg muziek binnen die in Nederland nauwelijks of helemaal niet commercieel succesvol was.

De Revisited-lijsten documenteren tegenwoordig zelfs expliciet nummers met aanduidingen als:

• “tipparade”;
• “Nationale Top 100”;
• “geen notering in top 40 of tipparade”.

Dat is een vorm van persoonlijke canon tegen de hitparade in.

Het bijzondere is dus:

Ruud gebruikt de vormtaal van de commerciële hitparade om juist een canon te maken die niet noodzakelijk de commerciële hitparade volgt.

Dat is bijna de kernparadox van Top17online.

---

28. De website is heel weinig sociaal

Nog iets dat bij close reading opvalt: vrijwel overal staat “Geen opmerkingen”.

Zelfs de duizendste aflevering kreeg slechts een felicitatie.

De site lijkt daardoor niet primair te functioneren als:

• community;
• discussieplatform;
• influencerblog;
• muziekrecensiesite.

Het publiek lijkt secundair.

De primaire functie is:

registreren.

Dat vind ik belangrijk.

De Top 17 bestaat niet omdat er lezers zijn.

Hij wordt gepubliceerd omdat hij bestaat.

Dat geeft de site bijna het karakter van een openbaar privé-archief.

---

29. Daarom is het ontwerp eigenlijk heel passend

De Blogger-vormgeving is ouderwets en relatief statisch.

Maar inhoudelijk werkt dat juist.

De site presenteert zich niet als hip muziekmedium.

De vorm laat de gegevens centraal staan:

• tekst;
• getallen;
• labels;
• archief;
• jaar;
• artiest;
• positie.

Daardoor lijkt het bijna op een database die toevallig via Blogger wordt aangeboden.

Een modernere grafische site zou aantrekkelijker kunnen zijn, maar mogelijk ook iets van de archivalische authenticiteit verliezen.

---

30. De jubileumposten bevestigen hoe belangrijk continuïteit zelf is geworden

Bij de 25e verjaardag noemt Ruud:

25 jaar, 1.306 afleveringen, 381 nummer 1-hits en 199.108 verdeelde punten.

Bij aflevering 1000 in 2012 wordt het nummer van de week gewoon gepubliceerd, maar de mijlpaal wordt expliciet gemarkeerd.

Bij nummer 1500 gebeurt hetzelfde.

Daaruit blijkt dat op een gegeven moment niet alleen muziek betekenis krijgt.

Ook het volhouden van de praktijk zelf krijgt betekenis.

De Top 17 wordt daarmee een ritueel.

Vrijdag → lijst.

Jaarwisseling → jaaroverzicht.

Zaterdag → verleden.

Het classificeren van muziek ordent daardoor ook tijd.

---

31. Mijn diepere interpretatie: Top17online is een autobiografische technologie

Als ik één theoretisch begrip zou kiezen, zou ik de website een autobiografische technologie van herinnering noemen.

Niet omdat Ruud autobiografische verhalen schrijft.

Juist omdat hij dat nauwelijks doet.

Zijn muziekbiografie ontstaat door drie dingen:

Selectie

welk nummer komt binnen?

Rangorde

hoe belangrijk is het op dat moment?

Herhaling

hoe lang blijft het belangrijk?

Na duizenden weken ontstaat daardoor een patroon dat geen enkele afzonderlijke lijst kan laten zien.

De persoon wordt indirect zichtbaar door de structuur van zijn keuzes.

---

32. En Revisited verandert die autobiografie van een archief in een dialoog

Vanaf Revisited praat het heden als het ware terug tegen het verleden.

De oorspronkelijke lijst zegt:

“zo voelde het toen.”

Revisited zegt:

“zo kijk ik er nu naar.”

De Schaduwlijst voegt daar nog iets aan toe:

“en dit verleden leeft op dit moment opnieuw.”

Dat zijn eigenlijk drie stemmen van dezelfde muziekbiografie.

Daarmee wordt Top17online interessant voor veel meer dan muziekliefhebberij.

Het is een uitzonderlijk lange casus voor onderzoek naar:

• smaakontwikkeling;
• autobiografisch geheugen;
• canonvorming;
• nostalgie;
• culturele socialisatie;
• digitalisering;
• Europese culturele oriëntatie;
• herwaardering.

---

33. Nog een heel belangrijk onderscheid: herinnering versus werkelijk verleden

De oorspronkelijke lijsten bieden bovendien iets wat normale herinneringen niet bieden.

Wanneer iemand in 2026 zegt:

“In 1991 vond ik Queen eigenlijk fantastisch,”

kan dat een retrospectieve reconstructie zijn.

Maar de lijst van 1991 kan laten zien wat werkelijk hoog stond.

En Revisited laat vervolgens zien wat er later van die herinnering is geworden.

Dat maakt dit corpus methodologisch bijzonder sterk.

Je hebt namelijk:

T1-data: oorspronkelijke voorkeur.

en

T2-data: huidige reconstructie van dezelfde culturele periode.

Dat kom je zelden zo systematisch tegen bij één individu over meer dan drie decennia.

---

34. De site laat daarmee ook zien dat muzieksmaak zowel stabiel als veranderlijk is

En juist die combinatie vind ik het interessantst.

Zeer stabiel

• melodie;
• sterke vocalen;
• emotionele muziek;
• Europese pop;
• vrouwelijke popzangers;
• Eurovision;
• loyaliteit aan artiesten;
• romantische/popballad-esthetiek.

Sterk veranderd

• minder afhankelijk van Nederlandse releases;
• veel internationaler;
• meer niet-Engelstalige muziek;
• grotere continentale Europese oriëntatie;
• volwassenere herwaardering van jaren 80/90;
• veel sterkere historische reflectie;
• muziek hoeft niet langer nieuw te zijn om opnieuw “actueel” te worden.

De smaakgrammatica blijkt dus veel stabieler dan het repertoire.

Dat is een belangrijke conclusie.

---

35. De beste omschrijving die ik uiteindelijk voor Ruuds smaak zou gebruiken

Niet simpelweg:

popliefhebber

en ook niet:

Eurovisionliefhebber.

Ik zou het omschrijven als:

een sterk melodisch, vocalistgericht en emotioneel popidioom met een uitgesproken Europees-transnationale oriëntatie, een hoge mate van artiestloyaliteit en een uitzonderlijk sterk ontwikkeld historisch geheugen voor persoonlijke muziekbeleving.

Dat verklaart gezamenlijk waarom zowel:

Céline Dion, BZN, Madonna, Ruth Jacott, Kylie Minogue, Mylène Farmer, Tina Arena

als:

Tim Bendzko, Kendji Girac, Marco Mengoni, Michalis Hatzigiannis, Manuel Carrasco, Jóhanna Guðrún en M. Pokora

logisch in hetzelfde universum passen.

Op papier lijken dat totaal verschillende artiesten.

Binnen de onderliggende smaakgrammatica zijn ze dat veel minder.

---

36. Wat ik op basis van deze analyse het alleropvallendst vind

Er zijn voor mij acht hoofdbevindingen:

1. De lijst is niet alleen een hitlijst maar een persoonlijke geheugenmachine.
2. De beoordelingsstructuur is veel stabieler dan het repertoire.
3. De muzieksmaak is steeds internationaler geworden, maar niet fundamenteel van esthetische aard veranderd.
4. Eurovision functioneert als toegangspoort tot complete nationale muziekscènes.
5. Digitalisering heeft een al eerder aanwezige internationale smaak bevrijd van Nederlandse distributieregels.
6. Revisited maakt uitzonderlijk goed zichtbaar hoe contemporaine en volwassen retrospectieve smaak uit elkaar kunnen lopen.
7. De Schaduwlijst laat zien dat het verleden inmiddels niet alleen wordt herinnerd maar voortdurend opnieuw in het heden wordt opgenomen.
8. De website is uiteindelijk een soort gekwantificeerde autobiografie: er wordt weinig over het leven verteld, maar meer dan dertig jaar leven is indirect opgeslagen in duizenden muzikale keuzes.

En juist het laatste vind ik misschien de belangrijkste ontdekking.

Top17online gaat bij nadere lezing namelijk net zo veel over tijd en identiteit als over muziek.

Een song komt binnen, stijgt, wordt nummer 1, verdwijnt, wordt een jaarhit, komt in een allertijdenlijst terecht, verschijnt 28 jaar later als Classic, wordt opnieuw beoordeeld in Revisited en kan vervolgens opnieuw opduiken in de Schaduwlijst.

Daarmee wordt zichtbaar hoe een mens met zijn eigen verleden omgaat: niet door het simpelweg te bewaren, maar door het telkens opnieuw te ordenen, wegen en betekenis te geven.

Dat maakt dit corpus veel rijker dan ik op basis van een gewone persoonlijke hitlijst zou verwachten.

Een logische volgende stap zou nu een echte longitudinale corpusanalyse van 1989–2026 zijn waarbij we alle jaarlijsten systematisch coderen op artiest, land, taal, genre, geslacht/acttype, Eurovision-relatie, terugkerende artiesten en mate van mainstreamsucces. Dan kunnen we bijvoorbeeld exact vaststellen wanneer de internationalisering optreedt, welke artiesten de verschillende smaakfasen domineren, welke genres verdwijnen of opkomen en hoe groot de afstand tussen originele en Revisited-smaak daadwerkelijk is. Dat zou van deze eerste close reading een behoorlijk serieuze empirische studie kunnen maken.

Klik hier voor deel 2

Deep-dive van Top 17 online, door ChatGPT (deel 2)

Ik heb de website nu als een longitudinaal muziekcorpus behandeld in plaats van als losse blogberichten. Daarbij heb ik de beschikbare jaaroverzichten van 1989–2025, de huidige lijsten van 2026, de Revisited-reeksen, Foreign Singles, Eurovision-lijsten, Awards en de veranderende toelichting op de Top 17 naast elkaar gelegd.

Daaruit komt een veel scherper beeld naar voren dan uit mijn eerste close reading. De hoofdconclusie is dat we niet met één eenvoudige ontwikkeling van muzieksmaak te maken hebben, maar met drie processen die over elkaar heen lopen:

persoonlijke smaakontwikkeling + internationalisering van het muzikale aanbod + verandering van de regels waarmee de Top 17 die smaak registreert.

Juist dat derde element blijkt essentieel.

1. Eerst het corpus: wat kunnen we werkelijk longitudinaal vergelijken?

De Top 17 zelf bestaat sinds 13 maart 1993 en is de opvolger van een Top 20 die tussen 1989 en 1992 werd samengesteld. De huidige website heeft jaaroverzichten van 1993 tot en met 2025 en daarnaast de historische Top 20-jaaroverzichten van 1989, 1990 en 1991. Een afzonderlijk online jaaroverzicht van 1992 is in de huidige labelstructuur niet aanwezig. 2026 is uiteraard nog geen compleet jaar: de meest recente lijst is op dit moment week 34, gedateerd 22 augustus 2026.

Daarmee beschikken we voor exacte vergelijking van de jaarwinnaar over 36 volledige jaren: 1989–1991 plus 1993–2025. Voor de inhoudelijke analyse kunnen we veel verder gaan, omdat de jaaroverzichten meestal een Top 100, albums, non-singles en awards bevatten.

Ik heb daarbij de volgende dimensies gebruikt: taal, geografische herkomst, soloartiest/groep/samenwerking, Eurovision-relatie, breed genreprofiel, terugkerende artiesten, afhankelijkheid van de Nederlandse mainstream en het verschil tussen oorspronkelijke en retrospectieve waardering.

En meteen blijkt iets methodologisch heel belangrijks.

2. De Top 17 meet door de jaren heen niet precies hetzelfde

De huidige uitleg zegt expliciet dat vroeger alleen recente singles konden worden opgenomen die in Nederland waren uitgebracht. Tegenwoordig is dat criterium losgelaten: een nummer moet als afzonderlijke release herkenbaar zijn, bijvoorbeeld via Spotify of een videoclip, maar mag internationaal worden uitgebracht. Daarnaast bestond een aparte Foreign Single Top 3 voor singles die juist níét in Nederland waren uitgebracht; de site noemt Engeland, Frankrijk en Zweden als belangrijke bronnen.

Dit betekent dat we voorzichtig moeten zijn met de simpele conclusie:

“Ruud is steeds internationaler van muziek gaan houden.”

Dat is gedeeltelijk waar, maar de oude meetmethode onderdrukte internationaliteit ook.

Als Ruud in 2005 een Frans nummer fantastisch vond dat geen Nederlandse release kreeg, kon dat nummer in principe buiten de gewone Top 17 vallen en in de Foreign Single Top terechtkomen. Een vergelijkbaar nummer kan in 2026 rechtstreeks de Top 17 in.

Dus:

waargenomen internationalisering = werkelijke smaakontwikkeling + toegenomen beschikbaarheid + versoepeling van de inclusieregels.

Dit is een van de belangrijkste resultaten van de analyse.

---

3. Toch is er een echte smaakontwikkeling — en die is behoorlijk groot

Wanneer we alleen naar de jaarwinnaars kijken, krijgen we al een verrassend sterk signaal.

Van de 25 beschikbare jaarwinnaars tussen 1989 en 2014 zijn er slechts vier duidelijk niet-Engelstalig: Vrede en Ik kan echt zonder jou/Buseruka in 1993–1994, Dragostea din tei in 2004 en Boten Anna in 2006. Dat is ongeveer 16 procent.

Van de elf jaarwinnaars tussen 2015 en 2025 zijn er zeven niet-Engelstalig:

2015 Andalouse — Frans
2016 Encore un soir — Frans
2018 La cintura — Spaans
2020 Habibi — Frans
2023 Hay que vivir el momento — Spaans
2024 Se não houvesse amor — Portugees
2025 Tengo el poder — Spaans.

Dat is ongeveer 64 procent.

Dat verschil is te groot om slechts een toevallige fluctuatie te zijn. De jaaroverzichten vanaf 2015 bevestigen bovendien dat het niet alleen om de winnaar gaat: Frans, Duits, Italiaans, Spaans, Portugees, Grieks, Zweeds en andere talen verschijnen steeds verder bovenin en steeds vaker.

2015 is daarom het beste empirische breekpunt.

Niet omdat internationale muziek daar ineens begint, maar omdat vanaf dat moment niet-Engelstalige continentale pop van een bijzondere categorie verandert in een normaal onderdeel van de centrale smaakcanon.

---

4. De ontwikkeling verloopt volgens mij in vijf fasen

Fase	Karakter van de Top 17	Kenmerkende artiesten/ontwikkelingen
1989–1994	Nederlandse/Anglo-Amerikaanse hitparadecultuur	Madonna, BZN, Gloria Estefan, Kylie Minogue, Ruth Jacott
1995–2003	vocalistische en emotionele internationalisering	Céline Dion, Lara Fabian, Enrique Iglesias, Alizée, Garou, Delta Goodrem
2004–2011	eerste structurele Europese verbreding	O-Zone, Helena Paparizou, Basshunter, Natasha St-Pier, Patrick Fiori, Tiziano Ferro, Alphabeat
2012–2017	Eurovision als internationaliseringsversneller	Loreen, Emmelie de Forest, Common Linnets, Kendji Girac, Amir, Marco Mengoni, Koit Toome & Laura
2018–2026	volwaardige pan-Europese persoonlijke canon	Álvaro Soler, Kendji, Tim Bendzko, Michalis Hatzigiannis, Manuel Carrasco, Pablo Alborán, Marco Mengoni, Michael Schulte, Mickael Carreira

Die fasen vragen enige toelichting.

5. 1989–1994: nog sterk binnen de Nederlandse hitparadewereld

De oorspronkelijke Top 20 van 1989 is buitengewoon herkenbaar als laat-jaren-tachtigse Nederlandse hitlijstcultuur. De hoogste plaatsen worden ingenomen door Madonna, Gloria Estefan, BZN, Bangles, Kylie Minogue & Jason Donovan, Kate Bush, Martika en Jason Donovan.

In 1990 vinden we Madonna, Kylie, BZN, Maria McKee, Jason Donovan, A-ha, New Kids on the Block, Matthias Reim, Gloria Estefan, Elton John en Lisa Stansfield.

In 1991 staan BZN en de Grease Megamix zelfs boven Mylène Farmer, Bryan Adams, Madonna, Carola en Gloria Estefan.

Vanaf 1993 verschijnt Ruth Jacott met Vrede als jaarwinnaar, gevolgd door BZN, Pet Shop Boys, Madonna, Niamh Kavanagh, Kim Wilde, Whitney Houston en Gloria Estefan.

Dit is nog geen geïsoleerd Nederlands smaakuniversum — Mylène Farmer, Carola, Amina, Laura Pausini en Matthias Reim bewijzen het tegendeel — maar de Nederlandse hitmarkt fungeert nog als belangrijkste poortwachter.

En gezien de eerder door jou gegeven leeftijdscontext is nog iets cruciaal: de Top 20 van 1989–1992 registreert letterlijk de muzieksmaak van een kind dat naar de adolescentie toegaat. Daardoor zijn de vroege lijsten methodologisch veel interessanter dan wanneer we ze zouden behandelen alsof ze door een volwassene waren samengesteld.

---

6. 1995–2003: de Céline-fase is eigenlijk een nieuwe smaakfase

Vanaf 1995 verandert de esthetische kern.

Céline Dion wint 1995 met Think Twice, 1996 met It's All Coming Back to Me Now en 1998 met My Heart Will Go On. In 2002 wint zij opnieuw met A New Day Has Come. In 2016 komt daar nog Encore un soir bij.

Céline Dion heeft daarmee vijf jaaroverwinningen in de beschikbare reeks, meer dan iedere andere artiest.

Madonna volgt met drie: 1989, 1990 en 1997.

BZN, Ruth Jacott, Kendji Girac en Manuel Carrasco hebben ieder twee; wanneer we de samenwerking van 2017 meetellen, is Koit Toome als uitvoerende artiest eveneens bij twee jaarwinnaars betrokken.

Céline is daardoor niet zomaar een vaak voorkomende favoriete zangeres. Tussen ongeveer 1995 en 2002 vormt zij bijna het esthetische zwaartepunt van de hele lijst.

De smaak verschuift in deze periode naar grote melodieën, sterke vocalen, ballads, dramatische emotionele opbouw en internationale adult pop. Naast Céline verschijnen Lara Fabian, Andrea Bocelli, Sarah Brightman, Enrique Iglesias, Ricky Martin, Ronan Keating, The Corrs en later Alizée en Garou. In 2000 wint Lara Fabian met I Will Love Again; in 2001 staat Alizées Moi… Lolita al op 6 en staan Garou & Céline met Sous le vent op 14 en Les rois du monde op 15.

Hier begint dus al iets dat later veel groter wordt:

de Franse en continentale Europese dimensie.

2015 is daarom niet de oorsprong daarvan. Het is het moment waarop een ontwikkeling die rond de millenniumwisseling al zichtbaar wordt, dominant genoeg wordt om het centrum van de lijst over te nemen.

---

7. 2004–2011: Europa breekt daadwerkelijk door

2004 is een interessant scharnierjaar.

De jaarwinnaar is niet een Britse of Amerikaanse popster maar het Moldavisch-Roemeense O-Zone met Dragostea din tei. Ruslana staat met Wild Dances op 4 en Céline Dion staat met het Franstalige Tout l'or des hommes eveneens hoog.

In 2005 wint de Grieks-Zweedse Helena Paparizou met Eurovision-winnaar My Number One. Verder verschijnen Akcent, Luca Dirisio, Jonatan Cerrada en Tina Arena met Franstalig repertoire.

Dan komt 2006:

Boten Anna van Basshunter wint — in het Zweeds. Anna Vissi staat tweede, Kate Ryan zingt Frans, Natasha St-Pier en Patrick Fiori eveneens, Tiziano Ferro brengt Italiaans binnen en Tina Arena is opnieuw met Franstalig repertoire aanwezig.

Dit is een veel wezenlijker verandering dan alleen enkele exotische uitzonderingen.

De Top 17 wordt in deze periode voor het eerst herkenbaar als een Europese muziekconsument.

Maar er blijft een merkwaardige spanning bestaan: de gewone Top 17 heeft nog de Nederlandse releasevoorwaarden, terwijl de Foreign Single Top 3 juist een reservoir vormt voor muziek uit onder andere Frankrijk, Zweden en het Verenigd Koninkrijk die niet op de Nederlandse markt is uitgebracht.

Dat betekent dat de site zelf gedurende deze jaren feitelijk twee smaken registreert:

de markt-toegestane smaak en de ruimere feitelijke smaak.

---

8. Eurovision blijkt een veel belangrijkere motor dan ik aanvankelijk dacht

Dit is een van de duidelijkste resultaten van de longitudinale codering.

Wanneer we uitsluitend kijken naar nummers die daadwerkelijk een Eurovision-inzending waren én het Top 17-jaaroverzicht wonnen, vinden we:

Vrede — Ruth Jacott, 1993
My Number One — Helena Paparizou, 2005
Euphoria — Loreen, 2012
Only Teardrops — Emmelie de Forest, 2013
Calm After the Storm — The Common Linnets, 2014
Verona — Koit Toome & Laura, 2017
Arcade — Duncan Laurence, 2019.

Dat zijn zeven van de 36 beschikbare jaarwinnaars.

Interessanter is echter wanneer ze voorkomen.

Van 2012 tot en met 2014 wint drie jaar achter elkaar de Eurovision-inzending die dat jaar voor Ruud het belangrijkst werd. In 2013 bestaat zelfs de complete top drie uit Eurovisionrepertoire: Emmelie de Forest, Roberto Bellarosa en Anouk.

In 2015 staan Måns Zelmerlöw, Il Volo en Loïc Nottet hoog. In 2016 verschijnen Zoë, Poli Genova en Amir prominent. In 2017 staan Koit Toome & Laura op 1, Francesco Gabbani op 2 en Salvador Sobral op 10, naast Kristian Kostov en Robin Bengtsson.

Maar dan gebeurt iets merkwaardigs.

Vanaf 2020 wint geen enkele daadwerkelijke Eurovision-inzending meer het jaaroverzicht.

En toch wordt de lijst internationaler dan ooit.

Dat lijkt op het eerste gezicht tegenstrijdig, maar volgens mij is dit juist zeer betekenisvol.

Eurovision verandert van eindbestemming in toegangspoort

Aanvankelijk levert Eurovision rechtstreeks favoriete nummers.

Later levert Eurovision vooral artiesten, landen en nationale muziekscènes.

Ruud ontdekt bijvoorbeeld een artiest via Eurovision, maar volgt daarna diens gewone repertoire. Vanuit zo'n artiest wordt vervolgens weer ander repertoire uit dat land ontdekt.

Zo ontstaat een netwerk:

Eurovision → artiest → nationaal repertoire → samenwerkingen → andere artiesten → zelfstandig volgen van nationale popscene.

Dat is veel belangrijker dan alleen “Ruud houdt van het Songfestival”.

Eurovision heeft gefunctioneerd als een internationaliseringsinfrastructuur van de muzieksmaak.

En ergens rond het einde van de jaren 2010 wordt die infrastructuur zo succesvol dat de persoonlijke smaak haar niet meer nodig heeft om internationaal te blijven.

---

9. Dat zie je bijzonder goed aan 2020–2025

Kijk naar de jaarwinnaars:

2020 — Kendji Girac, Habibi
2021 — Koit Toome, We Could Have Been Beautiful
2022 — Calum Scott, If You Ever Change Your Mind
2023 — Manuel Carrasco, Hay que vivir el momento
2024 — Mickael Carreira & Los Romeros, Se não houvesse amor
2025 — Manuel Carrasco, Tengo el poder.

Vooral 2023–2025 is historisch.

Voor het eerst zijn er drie opeenvolgende jaarwinnaars die niet Engelstalig zijn:

Spaans → Portugees → Spaans.

En de rest van die jaarlijsten maakt duidelijk dat het geen toeval aan de top is.

De Top 2025 bevat naast Manuel Carrasco onder anderen Michalis Hatzigiannis, David Afonso, Pablo Alborán, Andrea Bocelli/Kendji Girac, Annalisa/Marco Mengoni, Nelli Matula, Louane, M. Pokora, Philipp Dittberner, Max Giesinger, Álvaro Soler, Amir, Fernando Daniel en andere Europese artiesten.

In 2024 staan de eerste vier zelfs:

Mickael Carreira & Los Romeros — Portugees
Silvester Belt — Litouws
Nikos Oikonomopoulos — Grieks
Kendji Girac — Frans,

gevolgd door onder andere Italiaans, Spaans, Frans en opnieuw Grieks repertoire.

Dit is niet meer “een Nederlandse muzieksmaak met af en toe buitenlandse curiositeiten”.

Het referentiekader is fundamenteel veranderd.

Europa zelf is de thuismarkt geworden.

---

10. En 2026 bevestigt dat dit geen tijdelijke fase was

De meest recente Top 17, die van 22 augustus 2026, bevat Céline Dion, Irama, Michael Schulte, Delta Goodrem, Angelina Mango & Marco Mengoni, Manuel Carrasco, Michalis Hatzigiannis, Pablo Alborán, Natasha St-Pier, Wincent Weiss en Nikos Oikonomopoulos naast Engelstalige acts. In de Tipparade staan bovendien Deens, Spaans, Grieks, Nederlands en ander internationaal repertoire.

We kunnen 2026 nog niet als jaar vergelijken met 2025, maar de structurele richting is volkomen duidelijk.

De continentalisering zet door.

---

11. Er blijkt daarnaast een opmerkelijke genderontwikkeling te bestaan

Ook dit had ik vooraf niet zo sterk verwacht.

Van de tien beschikbare jaarwinnaars tussen 1989 en 1999 — 1992 ontbreekt — worden er acht door vrouwelijke soloartiesten geleverd.

Madonna wint 1989 en 1990. Ruth Jacott 1993 en 1994. Céline 1995, 1996 en 1998. Madonna opnieuw 1997. Alleen BZN in 1991 en Enrique Iglesias in 1999 doorbreken dat patroon.

Over alle 36 beschikbare jaarwinnaars krijg ik:

17 vrouwelijke soloartiesten, 12 mannelijke soloartiesten, 4 groepen en 3 duo's/samenwerkingen.

Maar die totaalsom maskeert een historische omslag.

Van 2020 tot en met 2025 is geen enkele jaarwinnaar een vrouwelijke soloartiest of een vaste groep. De winnaars zijn vijf mannelijke soloartiesten plus in 2024 een mannelijke samenwerking.

Dat betekent overigens nadrukkelijk níét dat vrouwelijke artiesten uit de smaak verdwijnen. Kylie Minogue, Céline Dion, Delta Goodrem, Mylène Farmer, Tina Arena, Barbara Pravi, Annalisa, Angelina Mango, Jóhanna Guðrún enzovoort blijven aanwezig.

Wat verandert is specifieker:

de artiest die een heel jaar lang de grootste cumulatieve impact heeft, verschuift van de vrouwelijke popdiva naar de mannelijke Europese singer-popartiest.

Dat is een interessante structurele smaakverschuiving.

---

12. Daarmee verandert ook het ideaaltype van de favoriete artiest

In de jaren negentig is het archetype grofweg:

Madonna / Céline Dion / Gloria Estefan / Ruth Jacott / Kylie Minogue.

Sterke, herkenbare vrouwelijke artiesten, grote producties, grote vocale of poppersoonlijkheid.

In de huidige fase wordt een tweede ideaaltype belangrijk:

Manuel Carrasco / Pablo Alborán / Kendji Girac / Michalis Hatzigiannis / Michael Schulte / Tim Bendzko / Max Giesinger / Marco Mengoni.

Dat zijn vaker mannelijke zangers die zich bewegen tussen:

• singer-songwriter;
• adult pop;
• chanson;
• mediterrane pop;
• melodieuze radio-pop;
• emotionele ballad.

Dat is geen vervanging van het eerste model — Kylie en Céline laten juist opmerkelijke continuïteit zien — maar een uitbreiding en verschuiving van het zwaartepunt.

---

13. Kylie Minogue is misschien de interessantste continuïteitsartiest

Céline Dion is kwantitatief de machtigste jaarwinnaar, maar Kylie Minogue is vanuit longitudinaal oogpunt misschien nog interessanter.

Ze is al aanwezig in de oorspronkelijke Top 20 van 1989 en 1990, staat in 2001 weer zeer hoog met Can't Get You Out of My Head, domineert in verschillende latere perioden opnieuw, staat in de jaren 2010 en 2020 voortdurend in de lijsten en is in augustus 2026 opnieuw aanwezig, zowel samen met Snow Patrol als met Madonna in de Megaschijf.

Dat betekent dat Kylie een muzikale brug vormt van ongeveer 35 jaar smaakgeschiedenis.

Zij laat precies zien waarom de analyse niet kan worden gereduceerd tot opeenvolgende modefasen.

Onder de veranderingen ligt een vrij stabiele esthetische kern.

---

14. Die kern noem ik de “smaakgrammatica”

Genres veranderen. Talen veranderen. Landen veranderen. Artiesten veranderen.

Maar bepaalde eigenschappen keren buitengewoon hardnekkig terug.

De Top 17 prefereert door vrijwel alle perioden heen muziek die:

melodieus is, een duidelijke liedstructuur heeft, vocaal centraal staat, emotioneel direct communiceert, verzorgd geproduceerd is en relatief gemakkelijk een affectieve band met een uitvoerende artiest mogelijk maakt.

Daarom passen BZN, Céline Dion, Madonna, Mylène Farmer, Delta Goodrem, Mika, Kendji Girac, Tim Bendzko, Manuel Carrasco en Michalis Hatzigiannis uiteindelijk beter bij elkaar dan hun formele genres suggereren.

De genres zijn verschillend.

De esthetische grammatica is verwant.

En dat verklaart ook waarom rock, hiphop of sterk experimentele elektronische muziek nooit werkelijk de structurele kern van de actuele Top 17 wordt.

---

15. Maar Revisited laat zien dat de volwassen historische smaak wél breder is geworden

Hier wordt het onderzoek bijzonder interessant.

Voor 1989, 1990 en 1991 kunnen we de oorspronkelijke jaarlijst rechtstreeks vergelijken met de latere Revisited-lijst.

De overeenstemming blijkt verrassend klein.

Van de oorspronkelijke top tien van 1989 komen slechts vier nummers opnieuw in de Revisited-top tien.

Voor 1990 eveneens vier.

Voor 1991 nog maar drie.

Over de drie jaren samen blijven dus slechts 11 van de 30 oorspronkelijke top-tienposities vertegenwoordigd in de nieuwe top tienen: ongeveer 37 procent.

Met andere woorden:

bijna twee derde van wat nu als de tien beste nummers van zo'n jaar wordt beschouwd, stond destijds niet in de persoonlijke top tien.

Dat is een forse smaakverschuiving.

---

16. 1991 is het spectaculairste voorbeeld

De oorspronkelijke top van 1991 was:

BZN — It Happened 25 Years Ago
Grease Megamix
Mylène Farmer — Désenchantée
Bryan Adams — (Everything I Do) I Do It for You
Madonna — Rescue Me.

De huidige Revisited-top begint met:

Mylène Farmer — Désenchantée
Queen — The Show Must Go On
R.E.M. — Losing My Religion
Bryan Adams — (Everything I Do) I Do It for You
Chris Isaak — Wicked Game
George Michael — Cowboys and Angels.

En het werkelijk verbluffende gegeven:

BZN – It Happened 25 Years Ago gaat van nummer 1 naar nummer 105.

Dat is niet een kleine correctie.

Dat is een fundamentele herinterpretatie van het muzikale jaar.

---

17. De grote stijgers vertellen ons welke eigenschappen later belangrijker zijn geworden

In 1989 stijgen in Revisited bijvoorbeeld sterk:

Poison — Every Rose Has Its Thorn
U2 — All I Want Is You
Tears for Fears & Oleta Adams — Woman in Chains
John Hiatt — Have a Little Faith in Me
Neneh Cherry — Buffalo Stance
Van Morrison — Have I Told You Lately.

Daartegenover zakken onder andere André van Duin, Gerard Joling, Jan ten Hoopen, Confetti's en Milli Vanilli sterk.

Voor 1990 behoren Enjoy the Silence van Depeche Mode, U2, Leningrad van Billy Joel, Summer of '69 van Bryan Adams, Zeg me dat het niet zo is van Frank Boeijen en I Promised Myself van Nick Kamen tot de enorme stijgers. BZN, Gerard Joling, sommige Clouseau-tracks en lichtere periodehits verliezen sterk.

In 1991 stijgen onder meer Scorpions, INXS, Enigma, Ten Sharp, A-ha, U2, Oleta Adams, Pet Shop Boys en Seal enorm.

Daarmee wordt iets zichtbaar wat je aan de actuele Top 17 alleen niet zo gemakkelijk zou ontdekken:

de volwassen historische canon is iets meer rock-, artpop- en singer-songwritergericht dan de contemporaine nieuwe-muzieksmaak.

Dat is een belangrijk onderscheid.

---

18. Er bestaan dus feitelijk twee Ruud-canons

Niet twee tegenstrijdige smaken, maar twee verschillende beoordelingssituaties.

De actuele canon vraagt:

Wat raakt mij nú in nieuwe muziek?

Daar domineert melodieuze, vocale, Europese pop.

De retrospectieve canon vraagt:

Wat is na 30 à 35 jaar uit dit muziekjaar werkelijk overeind gebleven?

Daar krijgen Queen, R.E.M., Depeche Mode, U2, Tears for Fears, INXS, Chris Isaak, George Michael enzovoort meer ruimte.

Dat betekent dat muziek op termijn wordt beoordeeld op andere eigenschappen dan bij de eerste kennismaking.

Ik zou die tweede set criteria omschrijven als:

duurzaamheid, compositiekracht, volwassen emotionele resonantie, artistieke eigenheid en culturele houdbaarheid.

Dat verklaart de enorme herwaarderingen beter dan simpelweg zeggen dat de smaak “beter” is geworden.

---

19. Revisited laat bovendien het verschil tussen ontwikkelingsgeschiedenis en herinnering zien

Doordat de oorspronkelijke lijsten werkelijk bewaard zijn gebleven, kunnen we voorkomen dat de huidige herinnering het verleden achteraf gladstrijkt.

Iemand kan in 2026 ervaren:

“Queen en R.E.M. horen helemaal bij mijn 1991.”

Maar het historische document zegt:

R.E.M. stond destijds op 12 en Queen op 33, terwijl BZN, de Grease Megamix en andere nummers veel hoger eindigden.

Dat is methodologisch bijzonder waardevol.

We hebben hier namelijk twee meetmomenten van dezelfde persoon:

T1: wat werd werkelijk gewaardeerd in 1991?
T2: wat wordt in 2026 uit 1991 gewaardeerd?

Het verschil daartussen is zelf data.

De website documenteert daardoor niet alleen muzieksmaak, maar ook de ontwikkeling van autobiografisch en esthetisch geheugen.

---

20. De mainstreamrelatie verandert eveneens fundamenteel

Mijn eerdere formulering “van mainstream naar persoonlijk” moet ik na deze corpusanalyse aanscherpen.

De vroege Top 17 is namelijk óók persoonlijk. Maar het mogelijke repertoire wordt in sterkere mate vooraf geselecteerd door de Nederlandse muziekindustrie.

Het model is ongeveer:

1989–ca. 2000: Nederlandse distributie/hitparade → persoonlijke selectie.

Daarna ontstaat:

ca. 2000–2015: Nederlandse Top 17 + een afzonderlijk buitenlands ontdekkingscircuit.

En uiteindelijk:

ca. 2015–heden: internationaal digitaal aanbod → rechtstreekse persoonlijke selectie.

De website zelf documenteert die institutionele verschuiving: de Foreign Single Top bestond voor muziek zonder Nederlandse release, terwijl tegenwoordig een afzonderlijke internationale digitale release voldoende kan zijn voor toelating tot de hoofdchart.

Daarom zou ik niet zeggen dat Ruud “mainstreammuziek achter zich laat”.

Hij laat vooral de Nederlandse mainstream als poortwachter achter zich.

Dat is iets totaal anders.

---

21. Er ontstaat zelfs een soort post-nationale muzieksmaak

“Internationaal” vind ik inmiddels eigenlijk te zwak.

Een doorsnee internationale Nederlandse popconsument luistert immers ook naar internationale muziek, maar dan vooral naar de Anglo-Amerikaanse mondiale mainstream.

Dat is hier juist steeds minder het geval.

De huidige smaak beweegt relatief moeiteloos tussen:

Nederland → Duitsland → Frankrijk → Spanje → Portugal → Italië → Griekenland → Scandinavië → Baltische staten.

Daarbij hoeft een artiest helemaal geen groot Nederlands succes te hebben.

Dat zou ik transnationaal Europees of zelfs post-nationaal Europees noemen.

Niet omdat nationale muzikale culturen verdwijnen — juist niet — maar omdat de Nederlandse grens nauwelijks meer bepaalt welk repertoire cultureel bereikbaar voelt.

---

22. Tegelijkertijd ontstaat een duidelijk zuidelijk zwaartepunt

Binnen dat Europese netwerk is de ontwikkeling niet geografisch neutraal.

In de jaren 2000 waren Frankrijk en Scandinavië opvallend sterk.

Later komen Duitsland en Italië sterker op.

In de jaren 2020 verschuift het zwaartepunt opvallend naar:

Frankrijk – Spanje – Portugal – Italië – Griekenland, met Duitsland als belangrijk noordelijk/centraal tegengewicht.

Dat zien we bij Kendji Girac, Manuel Carrasco, Pablo Alborán, Álvaro Soler, Mickael Carreira, Fernando Daniel, Marco Mengoni, Irama, Michalis Hatzigiannis, Nikos Oikonomopoulos, Patrick Fiori, M. Pokora en anderen.

Het gaat dus steeds minder om “buitenlandse muziek” als één categorie.

Er ontstaat een eigen Europese geografische smaakkaart.

---

23. Mijn uiteindelijke periodisering ziet er daarom iets anders uit dan na de eerste close reading

Ik zou de geschiedenis nu als volgt interpreteren.

1989–1994: formatieve hitparadefase. De eigen smaak ontwikkelt zich binnen het repertoire dat de Nederlandse commerciële muziekwereld aanbiedt. Er is al persoonlijke selectiviteit, maar de beschikbaarheidsgrens is sterk.

1995–2003: emotioneel-vocalistische verbreding. Céline Dion is de spil. Frankrijk, Canada, Zuid-Europa en Latin pop worden belangrijker. De voorkeur voor grote melodie en vocale emotie stabiliseert.

2004–2011: Europese exploratiefase. O-Zone, Helena Paparizou, Basshunter, Franse artiesten en Eurovision openen steeds meer nationale repertoires. Foreign Singles maken zichtbaar dat de feitelijke smaak groter is dan de hoofdchart kan verwerken.

2012–2017: Eurovisionversnelling en systeemomslag. Eurovision wordt uitzonderlijk dominant als ontdekkingskanaal, terwijl de scheiding tussen Nederlandse en buitenlandse releases uiteindelijk betekenis verliest. Kendji en Céline winnen in 2015–2016 al met Frans repertoire.

2018–2026: autonome Europese canon. Eurovision blijft belangrijk, maar is niet meer noodzakelijk als toegangspoort. Nationale scènes worden zelfstandig gevolgd. Spanje, Frankrijk, Portugal, Italië, Griekenland en Duitsland worden structureel onderdeel van de hoofdcanon.

Dat is volgens mij de sterkste empirisch onderbouwde periodisering van het corpus.

---

24. En daarmee moet mijn eerdere these iets worden bijgesteld

Eerder schreef ik ongeveer:

de smaak verandert relatief weinig; vooral de geografische horizon wordt groter.

Na de volledige longitudinale vergelijking vind ik dat te voorzichtig.

Er bestaat inderdaad een zeer stabiele smaakgrammatica — melodie, zang, emotionele directheid, artist loyalty.

Maar er zijn óók echte inhoudelijke veranderingen:

de vrouwelijke popdiva verliest haar positie als bijna vanzelfsprekende dominante jaarartiest; de mannelijke continentale singer-popartiest wordt veel belangrijker; de volwassen retrospectieve smaak absorbeert meer rock en artpop; het Engelstalige karakter neemt sterk af; de voorkeur voor zuidelijk Europees repertoire neemt sterk toe.

Dus:

de kerncriteria blijven opmerkelijk stabiel, maar het muzikale universum waarin die criteria worden toegepast verandert fundamenteel.

Dat vind ik preciezer.

---

25. De diepste conclusie: er zijn drie causaliteiten

De ontwikkeling op Top17online kan uiteindelijk niet worden toegeschreven aan één oorzaak.

Ontwikkeling van de persoon

Een kinderlijke/vroeg-adolescente hitparadesmaak wordt een volwassen, veel bredere smaak. Revisited maakt die ontwikkeling direct meetbaar.

Ontwikkeling van de mediawereld

Fysieke Nederlandse singles maken plaats voor internet, streaming, YouTube, internationale releases en onmiddellijke toegang tot nationale muziekscènes.

Ontwikkeling van het eigen meetsysteem

Top 20 → Top 17 → Foreign Singles → versoepelde releasecriteria → Classics → Revisited → Schaduwlijst.

En die processen beïnvloeden elkaar.

Ruud heeft niet alleen een veranderende muzieksmaak.

Hij heeft gaandeweg ook een steeds beter instrument gebouwd om zijn muzieksmaak te kunnen waarnemen.

Dat vind ik na deze analyse misschien de meest interessante conclusie.

---

26. Daardoor zou ik Top17online nu anders typeren

Niet meer alleen als “gekwantificeerde autobiografie”, hoewel dat nog steeds klopt.

Ik zou een stap verder gaan:

Top17online is een longitudinaal zelfobservatiesysteem waarin muzieksmaak sinds 1989 wordt geregistreerd, geordend, gecumuleerd en inmiddels retrospectief opnieuw beoordeeld. Daardoor documenteert het corpus tegelijkertijd de ontwikkeling van een persoon, de transformatie van de Europese muziekconsumptie en de verandering van de instrumenten waarmee muzikale voorkeur wordt gemeten.

En daardoor is het corpus werkelijk bijzonder.

Spotify kan vastleggen wat iemand in 2026 afspeelt.

Last.fm kan luistergedrag kwantificeren.

Een oude jaarlijst kan vertellen wat iemand in 1991 mooi vond.

Maar Top17online kan iets zeldzamers:

laten zien wat dezelfde persoon in 1991 mooi vond, wat daarvan in het geheugen overleefde, wat in 2026 anders wordt beoordeeld, welke destijds gemiste muziek alsnog aan 1991 wordt toegevoegd én hoe de criteria waarmee muziek überhaupt in aanmerking kwam in de tussentijd veranderden.

Dat maakt dit eigenlijk een kleine longitudinale casestudy van muzikale smaakvorming over bijna vier decennia.

En het meest fascinerende resultaat is misschien de combinatie van enorme verandering en enorme continuïteit: de jongen die in 1989 Madonna, Gloria Estefan, BZN en Kylie rangschikte en de volwassen man die in 2026 Céline Dion, Irama, Manuel Carrasco, Michalis Hatzigiannis, Pablo Alborán en Natasha St-Pier rangschikt, hebben duidelijk niet dezelfde muzieksmaak — maar ze gebruiken nog steeds grotendeels dezelfde onderliggende muzikale grammatica om te bepalen wat raakt.